一
Vì sao quẻ mang tên này
Quan là nhìn. Gió đi trên đất. Rửa tay chưa dâng lễ — thành ở trong. Tên Phong Địa Quan bảo người trên phải đáng nhìn. Người dưới phải biết nhìn. Nhìn mình trước.
二
Hình quẻ
Ở dưới là đất. Ở trên là gió. Hai dương trên, bốn âm dưới: như người trên đài. Việc thuộc quẻ này là soi. Soi mình, soi việc, soi người. Đừng soi người trước.
三
Thoán
盥而不薦。有孚顒若。
Gió trên đất: nhìn, soi. Rửa tay chưa dâng lễ — thành ở trong. Người trên phải đáng nhìn; người dưới phải biết nhìn.
Nói dễ hiểu. Quẻ này bảo hãy nhìn. Việc cần mắt sáng: soi mình trước, nhìn người sau. Bạn hãy đọc chậm. Bạn đừng vội mừng. Bạn đừng vội sợ.
四
Hình lớn
風行地上，觀。先王以省方，觀民設教。
Tiên vương tuần phương, lập giáo. Quan là xem mình trước khi xem người.
五
Sáu hào, từ dưới lên
Hào dưới cùng (vạch đứt)
童觀，小人無咎，君子吝。
Nhìn như trẻ. Người hẹp không lỗi. Người lớn thì tiếc — nông.
Bạn hãy nhìn như trẻ. Đừng giả đã hiểu.
Hào hai (vạch đứt)
闚觀，利女貞。
Nhìn qua khe. Đàn bà giữ đúng thì lợi. Hẹp.
Bạn hãy nhìn lén lòng mình. Cửa sổ ấy thật.
Hào ba (vạch đứt)
觀我生，進退。
Nhìn đời mình. Tiến hay lùi cho phải.
Bạn hãy nhìn rồi chọn. Đừng nhìn mãi không bước.
Hào bốn (vạch đứt)
觀國之光，利用賓于王。
Nhìn ánh nước. Làm khách vua thì lợi.
Bạn hãy nhìn gần. Việc lớn nằm ở chỗ nhỏ.
Hào năm (vạch liền)
觀我生，君子無咎。
Nhìn đời mình. Người lớn không lỗi.
Bạn hãy đáng được nhìn. Đừng trang.
Hào trên cùng (vạch liền)
觀其生，君子無咎。
Nhìn đời người. Người lớn không lỗi. Soi rồi hãy nói.
Bạn hãy nhìn rồi dạy. Dạy khi mình chưa soi thì rỗng.
六
Chỗ hay đọc sai
Người ta hay đọc Quan là đi xem bói, là nhìn vận người khác. Sai. Quan là rửa tay trước khi lễ. Thành chưa dâng đã hiện. Nhìn người khi mình chưa sạch là đọc sai.
七
Việc đời thường
- Trước khi dạy, bạn hãy xem mình.
- Người dưới đang nhìn bạn. Bạn hãy sống cho đáng nhìn.
- Bạn hãy nhìn việc, đừng nhìn lời đồn.