一
Vì sao quẻ mang tên này
Bí là trang. Lửa dưới núi, soi lên mà không đốt hết. Tên Sơn Hỏa Bí cho việc nhỏ nhờ vẻ đẹp. Việc lớn không lấy vẻ đẹp làm gốc. Văn phải phục chất.
二
Hình quẻ
Ở dưới là lửa: sáng. Ở trên là núi: dừng. Sáng bị núi giữ thành vẻ. Việc thuộc quẻ này hay về hình thức. Hãy để hình phục việc. Đừng lấy hình xử việc lớn.
三
Thoán
亨。小利有攸往。
Núi trên lửa: trang sức. Việc nhỏ được nhờ vẻ đẹp; việc lớn không lấy vẻ đẹp làm gốc. Văn phải phục chất.
Nói dễ hiểu. Quẻ này như đồ đang được trang. Việc nhỏ được nhờ vẻ đẹp, nhưng phải giữ cái thật, đừng lấy hình thức làm gốc. Bạn hãy đọc chậm. Bạn đừng vội mừng. Bạn đừng vội sợ.
四
Hình lớn
山下有火,賁。君子以明庶政,無敢折獄。
Quân tử làm sáng chính sự, không dám quyết việc lớn bằng hình thức.
五
Sáu hào, từ dưới lên
Hào dưới cùng (vạch liền)
賁其趾,舍車而徒。
Trang chân. Bỏ xe, đi bộ. Đẹp từ bước nhỏ.
Bạn hãy trang chỗ chân. Gốc phải thật.
Hào hai (vạch đứt)
賁其須。
Trang râu. Đẹp theo chỗ phải đẹp.
Bạn hãy trang vừa. Trang nhiều thì giả.
Hào ba (vạch liền)
賁如濡如,永貞吉。
Đẹp như ướt nhuần. Giữ lâu thì tốt.
Bạn hãy sáng việc nhỏ. Đừng lấy nhỏ làm lớn.
Hào bốn (vạch đứt)
賁如皤如,白馬翰如,匪寇婚媾。
Đẹp rồi bạc. Ngựa trắng bay. Không phải giặc, là người kết.
Bạn hãy trắng chỗ cần trắng. Đừng vẽ lên án.
Hào năm (vạch đứt)
賁于丘園,束帛戔戔,吝,終吉。
Đẹp vườn đồi. Lụa ít. Tiếc, cuối tốt. Ít mà thật.
Vẻ đẹp ở trên. Hãy nhẹ. Nặng thì che việc.
Hào trên cùng (vạch liền)
白賁,無咎。
Đẹp bằng màu trắng. Không lỗi. Trả về chất.
Trắng hết. Việc lớn không lấy vẽ mà xong.
六
Chỗ hay đọc sai
Người ta hay đọc Bí là lúc phải đẹp, phải ra mắt. Sai. Hình lớn: không dám quyết việc lớn bằng hình thức. Bí khen sáng việc nhỏ, trách lấy son phấn làm án.
七
Việc đời thường
- Bạn sửa cửa hàng. Hãy đẹp vừa. Đừng đẹp thay hàng.
- Bạn viết lời. Hãy rõ. Đừng hoa.
- Việc lớn đang chờ. Đừng lấy lễ nghi mà quyết.