一
Vì sao quẻ mang tên này
Mông là còn tối, còn phải học. Suối ở dưới núi, chưa thành sông. Tên Sơn Thủy Mông kể người hỏi như trẻ. Trẻ phải tới thầy. Thầy không đuổi theo trẻ.
二
Hình quẻ
Ở dưới là nước: chỗ chưa sáng. Ở trên là núi: chặn, dừng. Việc thuộc quẻ này là học, là hỏi, là mở cái tối. Hỏi lần đầu thì được. Hỏi mãi cho vui thì không.
三
Thoán
亨。匪我求童蒙，童蒙求我。
Núi trên nước: còn tối, còn phải học. Người hỏi phải thành; thầy không đuổi theo trò. Hỏi lần thứ nhất thì đáp, hỏi mãi thì không.
Nói dễ hiểu. Quẻ này như trẻ đang học. Hỏi thật lòng thì người dạy trả lời, đừng hỏi mãi cho vui. Bạn hãy đọc chậm. Bạn đừng vội mừng. Bạn đừng vội sợ.
四
Hình lớn
山下出泉，蒙。君子以果行育德。
Quân tử quả dục, nuôi đức. Đừng giả đã biết.
五
Sáu hào, từ dưới lên
Hào dưới cùng (vạch đứt)
發蒙，利用刑人，用說桎梏，以往吝。
Mở cái tối. Dạy cho rõ phép. Kéo đi xa quá thì khó.
Bạn hãy dạy cho rõ phép. Đừng mở lớp rồi kéo đi luôn.
Hào hai (vạch liền)
包蒙吉。納婦吉。子克家。
Bao dung đứa còn tối thì tốt. Nhận người về nhà thì tốt. Con giữ được nhà.
Bạn hãy bao dung người còn tối. Nhà cần người biết giữ, không cần người đã giỏi hết.
Hào ba (vạch đứt)
勿用取女。見金夫，不有躬，無攸利。
Đừng vội lấy. Thấy người giàu mà quên mình thì không lợi.
Bạn đừng vội kết vì thấy của. Thấy giàu mà quên mình thì hại.
Hào bốn (vạch đứt)
困蒙，吝。
Bị tối vây. Khó. Hãy tìm thầy, đừng tự bịt mắt.
Bạn đang tối. Hãy gọi người sáng. Đừng ngồi trong buồng rồi đoán.
Hào năm (vạch đứt)
童蒙，吉。
Trẻ còn tối mà chịu học thì tốt.
Bạn còn vụng mà chịu học thì được. Cái được nằm ở chịu, không nằm ở giỏi sẵn.
Hào trên cùng (vạch liền)
擊蒙，不利為寇，利禦寇。
Đánh thức cái tối. Đừng đi cướp. Hãy chống kẻ làm hại.
Bạn hãy đánh thức cái tối. Đừng dùng sức để cướp. Hãy dùng sức để chống hại.
六
Chỗ hay đọc sai
Người ta hay đọc Mông là ngu, là xấu hổ. Sai. Ai cũng có lúc Mông. Quẻ này khen người dám hỏi thật. Quẻ này trách người giả đã biết và người hỏi không thành.
七
Việc đời thường
- Bạn mới vào việc. Bạn hãy hỏi một câu rõ. Đừng hỏi năm câu cho có.
- Bạn đang dạy người. Bạn hãy mở lối. Đừng kéo họ đi xa quá trong một ngày.
- Bạn bị tối vây. Hãy tìm thầy. Đừng tự bịt mắt rồi trách trời.